مقدمه بسيارى از مسائل و موضوعات علمى ، فلسفى ، حديثى و . . . آن‌جا كه از اوليات و بديهيات و يا از ضروريات دينى و اسلامى نباشند ، هم‌چنان بعد نظرى دارند ، يعنى داراى قطعيت و جزميت نمىباشند . و از نظر علمى و فكرى و عقلانى ، ميدانى وسيع داشته و هر محقق و پژوهنده‌اى مىتواند توسن انديشه خود را در گستره ميادين فكر و نظر بتازاند و طاير تفكر و تعمل انديشارى را در اوج آن‌ها به پرواز درآورد . و بديهى است كه منطق قوىتر و برهان قاطع‌تر مقدم خواهد بود ، و در اين دادگاه علمى ، وجدان سالم و ناآلوده به منيت داور مىباشد . و اين ، عبارت اخراى باز بودن باب اجتهاد است كه در آيين اسلام ، تعبد و تقليد جز در جاى خود و آن‌جا كه باب اجتهاد بسته و عقل و انديشه انسان به دريافت حقيقت راهى ندارد ، محكوم و نادرست است . از ديگر سو ، در گفت‌وگوهاى علمى و در مباحثات و مناظراتى كه ميان متخصصان و صاحب‌نظران صورت مىگيرد ، نزاكت كلام و سلامت برخورد ، بايد اصل باشد و هرگز عنان بيان و بنان را نبايد از دست داد و نيز نبايد با پرخاش و برخورد تند ، طرف را از ميدان به در كرد ، زيرا اين ، شيوه خداپسندانه نيست و با مقام و منزلت والاى انسانى ، متناسب نمىباشد . خداوند متعال